Workshop Mezzotint
Docent: Sjoerd Tegelaers
2-daagse cursus
- Data: zaterdag 16 en zondag 17 mei
- Maximaal 6 deelnemers – bij voldoende aanmeldingen (4) gaat de cursus van start
- Kosten: € 300 incl. btw en materiaal
Aanmelden kan door je naam, telefoonnummer en adres door te sturen naar info@grafischewerkplaatsnijmegen.nl o.v.v. ‘aanmelding Mezzotint’.
In deze tweedaagse cursus maak je kennis met alle stappen die nodig zijn om een mezzotint te maken: van het voorbereiden van een koperplaat tot het polijsten, en uiteindelijk afdrukken van je werk. Je werkt met professioneel gereedschap en krijgt persoonlijke begeleiding bij elke stap.
Na afloop heb je niet alleen een eigen mezzotint gemaakt, maar ook een stevige basis om zelfstandig verder te werken.
Wat ga je leren?
- De geschiedenis en ontwikkeling van mezzotint en inspirerende voorbeelden van hedendaagse grafici
- De verschillende mogelijkheden van de techniek
- Het voorbewerken van een koperplaat met het wiegijzer
- Het overzetten van een schets op een voorbewerkte plaat
- Het gebruik en onderhoud van alle benodigde gereedschappen
- Het afdrukken van een mezzotint met een pers
Opbouw van de cursus
Dag 1 – Introductie, techniek & plaat voorbereiden
- Uitleg over de geschiedenis en hedendaagse toepassingen
- Bespreken en bekijken van mezzotint‑voorbeelden
- Demonstratie van het wiegijzer en andere gereedschappen
- Overzetten van een schets op de plaat
- Start met het voorbewerken van de koperplaat
Iedere cursist ontvangt een voorbewerkte koperplaat van 10 × 15 cm. Alle benodigde gereedschappen zijn aanwezig en worden in bruikleen verstrekt, zodat je direct kunt oefenen.
Dag 2 – Proefdrukken, verfijnen & afdrukken
- Controleren en bespreken van de voorbewerkte platen
- Maken van de eerste proefdrukken
- Uitleg over onderhoud en slijpen van gereedschap
- Verfijnen van je beeld door polijsten en schrapen
- Afronden en afdrukken van je mezzotint
Tijdens beide lesdagen is er volop ruimte voor vragen, experiment en persoonlijke begeleiding.
Over de Mezzotint
Mezzotint is ook bekend onder de naam Zwarte Kunst, deze techniek werd omstreeks 1634 ontwikkeld door de Duitser Ludwig von Siegen. Het is een diepdruktechniek, waarbij je een intens zwart en fluwelig effect kunt bereiken.

“Mrs Abington” – door Elizabeth Judkins, 1769
In de 17e en 18e eeuw kende deze techniek zijn hoogtij dagen, het is de eerste grafische techniek waarbij vanuit verschillende tonen werd gewerkt in plaats van lijnen, zoals bij gravure en droge naald etsen. De subtiele toonovergangen brachten nieuwe mogelijkheden met zich mee, vandaar dat mezzotint veel is gebruikt om reproducties van schilderkunst te maken. Ook is de mezzotint uiterst geschikt voor het maken van portretten. Mezzotint begon aan populariteit te verliezen toen de fotografie zijn intrede maakte. De techniek is namelijk ontzettend tijdrovend en niet makkelijk te leren. Een goede begeleiding in het leren van mezzotint is dan ook belangrijk.

Indian Widow, John Raphael Smith, mezzotint, 1775
Bij de mezzotint wordt eerst de hele koperplaat geruwd met een speciaal gereedschap: het wiegijzer. Dit is een instrument met een waaiervormige, gekartelde kop die rijen putjes en bramen op de koperplaat achterlaat. Tijdens het voorbewerken creëer je miljoenen bramen op je plaat. Als je een volledig voorbewerkte mezzotintplaat afdrukt, is het resultaat een volledig zwarte prent. Vanuit het zwart werk je vervolgens naar lichtere delen toe, vandaar de naam ‘zwarte kunst’. Om een voorstelling aan te brengen worden sommige delen van de geruwde plaat met een schraapstaal/ polijststaal glad gemaakt. Op die plekken pakt de inkt niet meer evenredig en ontstaan dus bij de afdruk de lichte partijen. Door gedeeltes meer of minder te polijsten is het mogelijk om verschillende grijstonen te maken, de techniek maakt vloeiende overgangen mogelijk tussen de verschillende grijstonen.
Over Sjoerd Tegelaers
“In 2014 ben ik afgestudeerd aan de AKI in Enschede. Hierna, heb ik in 2015 een postgraduate studie printmaking gevolgd aan de kunstacademie van Wroclaw (Polen). Hier heb ik mijn kennis van mezzotint onder begeleiding van een meesterdrukker verder uit kunnen breiden. Na het afronden van deze studie ben ik me steeds verder blijven specialiseren. Door middel van experimenteren en veel doorzettingsvermogen heb ik een uitgebreide kennis over de techniek opgebouwd.”
Meer inspiratie voor Mezzotint?
Kijk dan eens naar deze hedendaagse kunstenaars:
- Mari Hallapuro
- Carolien Koenders
- Tomasz Winiarski
- Art Werger
- Guntars Sietins
- Mark Frising
- Martin Mitchell
- Erling Valtyrson
- Mikio Watanabe



